Woordenboek – Letter V

ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

 

Vernevelaar
Dit is een apparaat waarmee een vloeistof omgezet kan worden in een soort “nevel”. Deze nevel kan worden ingeademd door de patiënt. Vloeistoffen die op deze manier kunnen worden “verneveld” zijn antibiotica zoals tobramycine en colistine, maar ook hypertoon zout en Pulmozyme®. Er zijn verschillende vernevelaars te verkrijgen. Het type vernevelaar dat gebruikt kan worden is afhankelijk van de leeftijd en wensen van de patiënten en van het soort medicijn dat verneveld wordt.

Vitamine A
VitaminenVitamine A is één van de vetoplosbare vitamines. Doordat CF-patiënten vet onvoldoende goed verteren kan het zo zijn, dat ze een tekort hebben aan vitamine A. Daarom krijgen alle CF-patiënten bij wie de vetvertering een probleem is extra vitamine A. Een andere naam voor deze vitamine is retinol. Het zit in dierlijke producten zoals vlees, vleeswaren, lever, zuivelproducten, vis en eidooier. Het lichaam kan zelf ook vitamine A maken uit plantaardige producten zoals wortel, spitskool, bloemkool en fruit zoals sinaasappels, mandarijnen en bananen. Vitamine A is goed voor de groei, de ogen, de huid en de weerstand. Een teveel aan vitamine A is niet goed voor het lichaam. Hoewel CF-patiënten een grotere hoeveelheid vitamine A krijgen is dit eigenlijk nooit een probleem doordat niet alle vitamine A wordt opgenomen in de darm.

Vitamine D
Vitamine D is één van de vetoplosbare vitamines. Doordat CF-patiënten vet onvoldoende goed verteren kan het zo zijn, dat ze een tekort hebben aan vitamine D. Daarom krijgen alle CF-patiënten bij wie de vetvertering een probleem is extra vitamine D. Het lichaam kan zelf vitamine D aanmaken. Dit gebeurt onder invloed van zonlicht op de huid. Verder zit vitamine D in voeding zoals vette vis (haring, zalm, makreel) en in mindere mate vlees en eieren. Daarnaast wordt vitamine D toegevoegd aan halvarine, margarine, bak- en braadproducten en mogen fabrikanten het ook toevoegen aan producten zoals yoghurt, melk, kwark etc. Vitamine D is belangrijk voor de opname van calcium in het lichaam en voor daarmee ook voor de botopbouw. Een tekort aan vitamine D geeft kans op botontkalking en spierzwakte. Ook is vitamine D belangrijk voor een goede afweer tegen infecties. Een teveel aan vitamine D is niet goed voor het lichaam. Hoewel CF-patiënten een grotere hoeveelheid vitamine D krijgen is dit eigenlijk nooit een probleem doordat niet alle vitamine D wordt opgenomen in de darm.

Vitamine E
Vitamine E is één van de vetoplosbare vitamines. Doordat CF-patiënten vet onvoldoende goed verteren kan het zo zijn, dat ze een tekort hebben aan vitamine E. Daarom krijgen alle CF-patiënten bij wie de vetvertering een probleem is extra vitamine E. Een andere naam voor vitamine E is alfa-tocoferol. Deze vitamine zit in brood, graanproducten, fruit, noten, zaden, groenten, zonnebloemolie, dieethalvarine en dieetmargarine. Het is een antioxidant: het voorkomt beschadiging door oxidatie van onverzadigde vetzuren. Hierdoor beschermt het vitamine E de cellen, celmembraan (buitenkant van de cel) bloedbaan en weefsels. Een te kort aan vitamine E kan leiden tot bloedarmoede, spierzwakte en neurologische problemen. Een te veel aan vitamine E is niet goed voor het lichaam. Hoewel CF-patiënten een grotere hoeveelheid vitamine E krijgen is dit nooit een probleem doordat niet alle vitamine E wordt opgenomen in de darm.

Vitamine K
Vitamine K is één van de vetoplosbare vitamines. Doordat CF-patiënten vet onvoldoende goed verteren kan het zo zijn, dat ze een tekort hebben aan vitamine K. Daarom krijgen alle CF-patiënten bij wie de vetvertering een probleem is extra vitamine K. Een andere naam voor vitamine K is fylochinon. Vitamine K zit in groene bladgroenten en andere groenten, fruit, melk en melkproducten, granen eieren en vlees. In moedermelk zit weinig vitamine K. Daarom krijgen pasgeborenen en kinderen die moedermelk krijgen extra vitamine K toegediend. Langdurig antibioticagebruik kan ook een tekort geven van vitamine K. Dit vitamine is noodzakelijk voor de aanmaak van stollingsfactoren (eiwitten) waarmee bloed goed kan stollen. Een te veel aan vitamine K is niet goed voor het lichaam. Hoewel CF-patiënten een grotere hoeveelheid vitamine K
krijgen is dit  nooit een probleem doordat niet alle vitamine K wordt opgenomen in de darm.

Vlokkentest
Met deze test kan tijdens de zwangerschap onderzocht worden of een foetus CF heeft. De test wordt verricht vanaf een zwangerschapsduur van elf weken. Bij de vlokkentest worden enkele chorionvlokken weggenomen uit de moederkoek (placenta). De chorionvlokken bevatten dezelfde cellen als de vrucht. Het DNA van deze cellen wordt onderzocht op mutaties die CF veroorzaken.

Vruchtwaterpunctie
Met deze test kan tijdens de zwangerschap onderzocht worden of een foetus CF heeft. De test wordt verricht vanaf een zwangerschapsduur van 16 weken. Het DNA van cellen uit het vruchtwater wordt onderzocht op mutaties die CF veroorzaken.

VX-770
Dit was de experimentele naam van het medicijn Kalydeco®  met als werkzame stof ivacaftor (zie: Kalydeco®)

VX-809
Dit is de experimentele naam van een medicijn dat ook Lumacaftor® heet. Dit middel wordt momenteel nog onderzocht als nieuwe behandeling voor CF. Het behoort tot de groep “correctors” (zie: Corrector)