Woordenboek – Letter P

ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

 

PAC
PAC is de afkorting voor een Port a Cath een toedieningssysteem om regelmatig, en op een gemakkelijke manier medicijnen en vloeistoffen in de bloedbaan te brengen (zie: Port a Cath)

Pancreas
Dit is de medische term voor alvleesklier (zie: Alvleesklier)

PancreasinsufficiëntiePancreasinsufficiëntie
Het woord “pancreas” is een medische term voor “alvleesklier”. “Insufficiëntie” betekent dat iets onvoldoende goed werkt en dus te kort schiet. Pancreasinsufficiëntie is dan ook een term waarmee aangegeven wordt dat de alvleesklier onvoldoende werkzaam is. Dit betekent meestal dat er onvoldoende effectieve verteringssappen naar de darm worden uitgescheiden. Hierdoor worden verschillende bestanddelen uit de voeding onvoldoende opgenomen. Het kan ook betekenen dat de alvleesklier onvoldoende van het hormoon insuline produceert. Bij een tekort hiervan is sprake van suikerziekte (zie: Alvleesklier en CF-gerelateerde suikerziekte)

Pari Boy vernevelaar
Dit is een apparaat waarmee een vloeistof omgezet kan worden in een soort “nevel”. Deze nevel kan worden ingeademd door de patiënt. Deze vernevelaar kan door de arts worden voorgeschreven om medicijnen via de luchtwegen toe te dienen.

PEG-sonde
De PEG-sonde is een katheter (een dun slangetje) die met behulp van een endoscoop en een sneetje in de buikwand in de maag wordt geplaatst. Soms wordt de katheter in de twaalfvingerige darm geplaatst (Latijn: jejunum) en wordt dan J-PEG-sonde genoemd. De plaatsing van de sonde wordt bij kinderen onder narcose uitgevoerd en bij volwassenen vaak onder lokale verdoving. Via de PEG-sonde kan vloeibare voeding worden toegediend. Dit kan voor patiënten met CF noodzakelijk zijn omdat het hen bijvoorbeeld niet lukt voldoende calorieën zelf te eten.

PICC-lijn
Deze afkorting staat voor “Perifeer Ingebrachte Centrale Catheter”. Dit is een dun slangetje (infuus) dat via een bloedvat in de arm wordt opgevoerd tot een positie vlak bij het hart. Het is een veilige techniek om een infuus aan te leggen dat langere tijd kan blijven zitten en minder vaak vervangen hoeft te worden. Dit type infuus is zeer geschikt als bijvoorbeeld langere tijd antibiotica moet worden toegediend. Het wordt bij oudere kinderen en volwassenen meestal met een lokale verdoving ingebracht. Bij jongere kinderen wordt dit infuus onder een roesje of met een narcose ingebracht.

Pneumothorax
De medische term voor klaplong is pneumothorax (zie: Klaplong)

Port a Cath
Een Port a Cath (PAC) is een toedieningssysteem om regelmatig, en op een gemakkelijke manier medicijnen en vloeistoffen in de bloedbaan te brengen. De PAC bestaat uit een metalen kastje (“het reservoir”) met eraan vastgekoppeld een dun flexibel slangetje (“de katheter”). Het reservoir wordt tijdens een operatie onder narcose onder de huid geplaatst waarbij de katheter in een bloedvat komt te liggen. Het reservoir is afgedekt met een zelfsluitend membraam. Met een injectie door de huid worden vloeistof en medicijnen via het reservoir in de bloedbaan gebracht. Zowel het membraan als de katheter is gemaakt van siliconen. Dit materiaal wordt goed door het lichaam verdragen, wordt dus niet afgestoten en geeft geen allergische reactie. De PAC kan dan ook lang in het lichaam blijven zitten (zie: Centrale lijn)

Porta-neb vernevelaar
Dit is een apparaat waarmee een vloeistof omgezet kan worden in een soort “nevel”. Deze nevel kan worden ingeademd door de patiënt. De Porta-neb vernevelaar kan door de arts worden voorgeschreven om medicijnen via de luchtwegen toe te dienen. De Porta-neb vernevelaar is te gebruiken door jongere kinderen. Het nadeel is dat deze vernevelaar wat groter is en de vernevelbehandeling wat langer duurt dan met sommige andere vernevelaars.

Potentiator
Dit is een type medicijnen dat ontwikkeld wordt voor CF-patiënten met mutaties in het CFTR-gen die leiden tot het niet goed werken van de zoutkanalen. Deze zoutkanalen worden dus wel aangemaakt en normaal door de cel naar het celoppervlak vervoerd. Eénmaal op het celoppervlak staan de kanaaltjes niet, te weinig of te kort open zodat zouten er niet goed doorheen kunnen. De zogenaamde “potentiators” maken de zoutkanalen meer werkzaam. Een voorbeeld van een potentiator is Kalydeco®

Prednisolon
Dit is een krachtige ontstekingsremmer. Soms wordt dit middel gebruikt bij CF-patiënten met een ABPA (zie: ABPA) of astma. Een enkele keer wordt prednisolon ook gebruikt om ontsteking van de luchtwegen te onderdrukken. Omdat bij gebruik van dit middel nogal eens bijwerkingen kunnen optreden, is de arts terughoudend met het gebruik van hiervan.

Pseudomonas aeruginosaPseudomonas aeruginosa
Dit is een bacterie die bij CF-patiënten chronische infectie van de luchtwegen kan veroorzaken. Hoe ouder een CF-patiënt wordt, des te groter is de kans dat hij/zij deze bacterie in de luchtwegen heeft. Ongeveer 70% van de volwassenen heeft chronische infectie met Pseudomonas aeruginosa.

PTC 124
Dit is een experimenteel medicijn dat onderzocht wordt in het kader van de behandeling van CF (zie: Ataluren)

Pulmozyme®
Dit is een enzym (knipstof) dat DNA in kleinere stukjes knipt (zie: Dornase alfa)