Woordenboek – Letter B

ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

 

Bacterie
BacterieDit is een eencellig organisme dat onder bepaalde omstandigheden ziekte kan veroorzaken bij aan dit organisme blootgestelde patiënten. Besmetting kan optreden via de mond, de luchtwegen of de huid. Behandeling met een antibioticum kan er voor zorgen dat een bacterie verdwijnt of dat de groei ervan verminderd wordt (zie: Antibioticum).  Bij patiënten met CF wordt regelmatig sputum gekweekt om een indruk te krijgen van welke bacteriën zich in de luchtwegen bevinden. Op deze manier kan de behandeling met antibiotica worden ingesteld.

Bactrimel®
Dit medicijn bevat twee werkzame stoffen, trimethoprim en sulfamethoxazol, die elkaars werking versterken (zie: Co-trimoxazol).

Bijholte-ontsteking
Doordat bij CF-patiënten het slijm in de neusbijholtes ook taaier is, kan dit slijm de opening tussen de bijholtes en neus verstoppen. Hierdoor kan het slijm de bijholtes moeilijker verlaten waardoor een ontsteking kan ontstaan. Dit wordt een bijholte-ontsteking genoemd of ook wel sinusitis.

Bloed ophoesten
Het ophoesten van bloed vanuit de longen (zie: Hemoptoë)

BMI
Afkorting van de Body Mass Index (zie: BMI)

Body Mass Index (BMI)
De Body Mass Index (BMI) wordt ook wel Quetelet index genoemd en geeft informatie over de verhouding tussen lengte en gewicht. De BMI kan worden berekend met de volgende rekensom: lichaamsgewicht (in kilogrammen) gedeeld door de lichaamslengte (in meters) in het kwadraat. De BMI is een maat voor de voedingstoestand. Omdat overgewicht een vaak voorkomend probleem is in de samenleving wordt de BMI is vaak gebruikt om overgewicht in te schatten.
Bij CF-patiënten wordt de BMI eveneens gebruikt in de beoordeling van de voedingstoestand, maar wordt juist vooral gekeken of de BMI niet te laag is. Op de kinderleeftijd zijn de normaalwaarden voor BMI sterk afhankelijk van de leeftijd omdat kinderen veel groei doormaken en lichaamsverhoudingen en -samenstelling steeds veranderen. Binnen het CF-team zal de diëtiste in de gaten houden of kinderen voldoende op gewicht zijn.

Botdichtheidsonderzoek
Met dit onderzoek wordt de hoeveelheid kalk in het bot gemeten (zie: Dexa-scan)

Botontkalking
Dit is een aandoening waarbij de botafbraak sneller gaat dan de botaanmaak (zie: Osteoporose)

BronchiëctasieënBronchiëctasieën
Door langdurige verstopping van de luchtwegen, infectie en ontsteking kunnen de luchtwegen zodanig veranderen dat zij verwijd worden. Deze verwijde luchtwegen worden bronchiëctasieën genoemd. Het is een teken van chronische luchtwegbeschadiging. Deze veranderingen van de luchtwegen kunnen soms op een standaard röntgenfoto, maar beter op een CT-scan van de longen gezien worden.

Bronchoscopie
Bij dit onderzoek wordt met een camera in de luchtwegen gekeken. Bij kinderen wordt dit onderzoek onder narcose verricht, bij volwassenen vaak onder lokale verdoving van de bovenste luchtweg maar soms ook onder narcose. Tijdens deze procedure kan bijvoorbeeld sputum voor kweek worden afgenomen. Meestal kunnen kinderen en volwassen patiënten na het onderzoek dezelfde dag met ontslag naar huis. Soms is een opname in het ziekenhuis noodzakelijk. De behandelend arts zal dit voor elke procedure bespreken.

Bronchus
Grote luchtweg in de long. Het meervoud van brochus is bronchi. De hoofdaftakkingen van de luchtpijp (trachea) worden hoofdbronchi genoemd.

BuikechoBuikecho
Met een echo van de buik kan onderzocht worden hoe de buikorganen eruit zien. Bij CF-patiënten wordt met zo’n buikecho beoordeeld of en in welke mate er schade is van de lever en hoe goed de doorbloeding van de lever is. Ook wordt gekeken naar de galblaas en de alvleesklier. De buikecho wordt meestal jaarlijks vanaf de leeftijd van 5 jaar gemaakt, of eerder als daar een aanleiding toe is. Op volwassen leeftijd wordt éénmalig een echo van de buik gemaakt op de leeftijd van 25 jaar, omdat er op volwassen leeftijd weinig veranderingen zijn aan de lever bij CF. Ook bij volwassenen kan vaker een buikecho worden gemaakt als daartoe een aanleiding bestaat.

Burkholderia cepacia complex
Deze term beschrijft een familie van 9 bacteriën die alle negen erg op elkaar lijken. Met DNA onderzoek zijn deze bacteriën van elkaar te onderscheiden. De leden van deze familie van bacteriën kunnen een chronische ontsteking veroorzaken bij patiënten met Cystic Fibrosis.